Nociceptin And Stress: A Review of 30 Years of Experimental Research
- Authors: Shamakina I.Y.1, Kokhan V.S.1, Shagiakhmetov F.S.1, Sarycheva N.Y.2
-
Affiliations:
- “Serbsky National Medical Research Center of Psychiatry and Narcology” Russian Ministry of Health
- Lomonosov Moscow State University
- Issue: Vol 42, No 3 (2025): VOL 42, NO3 (2025) Diversity of Neuroregulatory Processes (on the 100th Anniversary of I.P. Ashmarin) (Special Issue, Part 1)
- Pages: 435–445
- Section: Review Articles
- URL: https://bakhtiniada.ru/1027-8133/article/view/382024
- DOI: https://doi.org/10.7868/S3034556125030108
- ID: 382024
Cite item
Abstract
Keywords
About the authors
I. Yu. Shamakina
“Serbsky National Medical Research Center of Psychiatry and Narcology” Russian Ministry of HealthMoscow, Russia
V. S. Kokhan
“Serbsky National Medical Research Center of Psychiatry and Narcology” Russian Ministry of HealthMoscow, Russia
F. Sh. Shagiakhmetov
“Serbsky National Medical Research Center of Psychiatry and Narcology” Russian Ministry of HealthMoscow, Russia
N. Yu Sarycheva
Lomonosov Moscow State University
Email: nsarycheva.bio@yandex.ru
Faculty of Biology, Department of human and animal physiology Moscow, Russia
References
- Ашмарин И.П., Обухова М.Ф. // Биохимия. 1986. Т. 51. № 4. С. 531–545.
- Ашмарин И.П., Обухова М.Ф. // Вестник РАМН. 1994. № 10. С. 28–34.
- Koroleva S.V., Ashmarin I.P. // Neurosci. Behav. Physiol. 2006. V. 36. P. 157–162. doi: 10.1007/s11055-005-0174-2.
- Zhang M., Chen T., Lu X., Lan X., Chen Z., Lu S. // Signal Transduct Target Ther. 2024. V. 9. № 1. P. 88. doi: 10.1038/s41392-024-01803-6.
- Jobe A., Vijayan R. // Front Pharmacol. 2024. V. 15. Article 1349097. doi: 10.3389/fphar.2024.1349097.
- Stevens C.W. // Vitam Horm. 2015. V. 97. P. 57–94. doi: 10.1016/bs.vh.2014.10.002.
- Dreborg S., Sundström G., Larsson T.A., Larhammar D. // PNAS. 2008. V. 105. № 40. P. 15487–15492. doi: 10.1073/pnas.0805590105.
- Mollereau C., Parmentier M., Mailleux P., Butour J.L., Moisand C., Chalon P., Caput D., Vassart G., Meunier J.C. // FEBS Letters. 1994. V. 341. № 1. P. 33–38. doi: 10.1016/0014-5793(94)80235-1.
- Meunier J., Mouledous L., Topham C.M. // Peptides. 2000. V. 21. № 7. P. 893–900. doi: 10.1016/s0196-9781(00)00225-4.
- Wang Y., Zhuang Y., DiBerto J.F., Zhou X.E., Schmitz G.P., Yuan Q., Jain M.K., Liu W., Melcher K., Jiang Y., Roth B.L., Xu H.E. // Cell. 2023. V. 186. № 2. P. 413–427.e17. doi: 10.1016/j.cell.2022.12.026.
- Tehan B.G., Bortolato A., Blaney F.E., Weir M.P., Mason J.S. // Pharmacol. Ther. 2014. V. 143. P. 51–60. DOI: 10.1016/ J.Рharmthera. 2014.02.004.
- Malfacini D., Ambrosio C., Gro’ M.C., Sbraccia M., Trapella C., Guerrini R., Bonora M., Pinton P., Costa T., Calo’ G. // PLoS One. 2015. V. 10. № 8. P. e0132865. doi: 10.1371/journal.pone.0132865.
- Lamberts J.T., Traynor J.R. // Curr Pharm Des. 2013. V. 19. P. 7333–7347. doi: 10.2174/138161281942140105160625.
- Zhang N.R., Planer W., Siuda E.R., Zhao H.C., Stickler L., Chang S.D., Baird M.A., Cao Y.Q., Bruchas M.R. // J Biol Chem. 2012. V. 287. № 51. P. 42019–42030. doi: 10.1074/jbc.M112.405696.
- Bohn L.M., Lefkowitz R.J., Gainetdinov R.R., Peppel K., Caron M.G., Lin F.T. // Science. 1999. V. 286. P. 2495–2498. doi: 10.1126/science.286.5449.2495.
- Bohn L.M., Lefkowitz R.J., Caron M.G. // J. Neurosci. 2002. Vol. 22. P. 10494–10500. doi: 10.1523/JNEUROSCI.22-23-10494.2002.
- Violin J.D., Crombie A.L., Soergel D.G., Lark M.W. // Trends Pharmacol. Sci. 2014. V. 35. P. 308–316. doi: 10.1016/j.tips.2014.04.007.
- Lu J.J., Polgar W.E., Mann A., Dasgupta P., Schulz S., Zaveri N.T. // Mol. Pharmacol. 2021. V. 100. № 1. P. 7–18. doi: 10.1124/molpharm.120.000076.
- Asth L., Ruzza C., Malfacini D., Medeiros I., Guerrini R., Zaveri N.T., Gavioli E.C., Calo G. // Neuropharmacology. 2016. V. 105. P. 434–442. DOI: 10.1016/J. neuropharm.2016.02.003.
- Xie G., Ito E., Maruyama K., Pietruck C., Sharma M., Yu L., Pierce Palmer P. // Brain Res. Mol. Brain Res. 2000. V. 77. № 1. P. 1–9. doi: 10.1016/s0169-328x(00)00033-4.
- Meunier J.-C., Mollereau C., Toll L., Suaudeau C., Moisand C., Alvinerie P., Butour J.-L., Guillemot J.-C., Ferrara P., Monsarrat B. // Nature. 1995. V. 377. P. 532–535. doi: 10.1038/377532a0.
- Pan Z., Hirakawa N., Fields H.L. // Neuron. 2000. V. 26. P. 515–522. doi: 10.1016/s0896-6273(00)81183-6.
- Ciccocioppo R., Angeletti S., Sanna P.P., Weiss F., Massi M. // Eur. J. Pharmacol. 2000. V. 404. P. 153–159. doi: 10.1016/s0014-2999(00)00590-2.
- Sakoori K., Murphy N.P. // Psychopharm (Berl). 2004. V. 172. P. 129–136. doi: 10.1007/s00213-003-1643-3.
- Mogil J.S., Grisel J.E., Reinscheid R.K., Civelli O., Belknap J.K., Grandy D.K. // Neurosci. 1996. V. 75. P. 333–337. doi: 10.1016/0306-4522(96)00338-7.
- Neal C.R. Jr., Mansour A., Reinscheid R., Nothacker H.P., Civelli O., Watson S.J. Jr. // J. Comp. Neurol. 1999. V. 406. P. 503–547. doi: 10.1002/(SICI)1096-9861(19990419)406.
- Matsoukas M.T., Panagiotopoulos V., Karageorgos V., Chrousos G.P., Venihaki M., Liapakis G. // Biology (Basel). 2024. V. 13. № 2. P. 120. doi: 10.3390/biology13020120.
- Xu X., Zheng S., Ren J., Li Z., Li J., Xu Z., Yuan F., Yang Q., Margetts A.V., Pollock T.A., Vilca S.J., Yang C., Chen G., Shen P., Li S., Xia J., Chen C., Zhou T., Zhu Y., Tuesta L.M., Wang L., Kenny P.J., Liu X.A., Chen Z. // Curr. Biol. 2024. V. 34. №. 2. P. 389–402.e5. doi: 10.1016/j.cub.2023.12.046.
- Olszewski P.K., Billington C.J., Levine A.S. // Brain Res. 2000. V. 855. P. 171–175. doi: 10.1016/S0006-8993(99)02239-8.
- Fernandez F., Misilmeri M.A., Felger J.C., Devine D.P. // Neuropsychopharmacology. 2004. V. 29. P. 59–71. doi: 10.1038/sj.npp.1300308.
- Vitale G., Ruggieri V., Filaferro M., Frigeri C., Alboni S., Tascedda F., Brunello N., Guerrini R., Cifani., Massi M. // J PSYCHOPHARMACOL. 2009. V. 207. № 2. P. 173–189. doi: 10.1007/s00213-009-1646-9.
- Leggett J.D., Harbuz M.S., Jessop D.S., Fulford A.J. // NEUROSCI. 2006. V. 141. P. 2051–2057. doi: 10.1016/j.neuroscience.2006.05.036.
- Hammack S.E., Braas K.M., May V. // Handb. Clin. Neurol. 2021. V. 179. P. 385–402. doi: 10.1016/B978-0-12-819975-6.00025-X.
- Park Jae Young, Chae Sung, Kim Chan Soo, Kim Young Jin, Yi Hyun Jin, Han Eun, Joo Young, Hong Seon, Yun Jong Wook, Kim Hee, Jeong Hyun Gyu, Lee Young Ho. // Korean J. Physiol. 2019. V. 23. №. 6. P. 427–448. doi: 10.4196/kjpp.2019.23.6.427.
- Mollereau C., Mouledous L. // Peptides. 2000. V. 21. № 7. P. 907–917. doi: 10.1016/s0196-9781(00)00227-8.
- Dibner C., Schibler U., Albrecht U. // Annu Rev Physiol. 2010. V. 72. P. 517–549. doi: 10.1146/annurev-physiol-021909-135821.
- Gompf H.S., Moldavan M.G., Irwin R.P., Allen C.N. // NEUROSCI. 2005. V. 132. P. 955–965. doi: 10.1016/j.neuroscience.2004.11.057.
- Teshima, K., Minoguchi M., Tounai S., Ashimori A., Eguchi J., Allen C. N., Shibata S. // Br. J. Pharm. 2005. V. 146. №. 1. P. 33–40. doi: 10.1038/sj.bjp.0706311.
- Sugino T., Shimazoe T., Ikeda N.S., Watanabe S. // Neuroscience. 2006. V. 137. P. 537–544. doi: 10.1016/j.neuroscience.2005.08.085.
- Morairty S.R., Sun Y., Toll L., Bruchas M.R., Kilduff T.S. // PNAS. 2023. V. 120. № 13. Article e2214171120. doi: 10.1073/pnas.2214171120.
- Miyakawa K., Uchida A., Shiraki T., Teshima K., Takeshima H., & Shibata S.// Neuropharmacology. 2007. V. 52. № 3. P. 1055–1064.
- Chudoba R., Dabrowska J. // Neuropharmacology. 2023. V. 228. Article 109461. doi: 10.1016/j.neuropharm.2023.109461.
- Rodi D., Zucchini S., Simonato M., Cifani C., Massi M., Polidori C. // Psychopharmacology (Berlin). 2008. V. 196. P. 523–531. doi: 10.1007/s00213-007-0985-7.
- Witkin J.M., Statnick M.A., Rorick-Kehn L.M., Pintar J.E., Ansonoff M., Chen Y., Tucker R.C., Ciccocioppo R. // Pharmacol. Ther. 2014. V. 141. P. 283–299. doi: 10.1016/j.pharmthera.2013.10.011.
- Ciccocioppo R., de Guglielmo G., Hansson A.C., Ubaldi M., Kallupi M., Cruz M.T., Oleata C.S., Heilig M., Roberto M. // J. Neurosci. 2014. V. 34. № 2. P. 363–372. doi: 10.1523/JNEUROSCI.2400-13.2014.
- Kallupi M., Varodayan F.P., Oleata C.S., Correia D., Luu G., Roberto M. // Neuropsychopharmacol. 2014. V. 39. №. 5. P. 1081–1092. doi: 10.1038/npp.2013.308.
- Chieng B., Christie M.J. // Neuropharmacol. 2010. V. 59. P. 425–430. doi: 10.1016/j.neuropharm.2010.06.001.
- Parker K.E., Pedersen C.E., Gomez A.M., Spangler S.M., Walicki M.C., Feng S.Y., Stewart S.L., Otis J.M., Al-Hasani R., McCall J.G., Sakers K., Bhatti D.L., Copits B.A., Gereau R.W., Jhou T., Kash T.J., Dougherty J.D., Stuber G.D., Bruchas M.R. // Cell. 2019. V. 178. № 3. P. 653–671.e19. doi: 10.1016/j.cell.2019.06.034.
- Narendran R., Tollefson S., Fasenmyer K., Paris J., Himes M.L., Lopresti B., Ciccocioppo R., Mason N.S. // Biol. Psychiatry. 2019. V. 85. P. 1056–1064. doi: 10.1016/j.biopsych.2019.02.017.
- Flanigan M., Tollefson S., Himes M.L., Jordan R., Roach K., Stoughton C., Lopresti B., Mason N.S., Ciccocioppo R., Narendran R. // Biol. Psychiatry. 2020. V. 87. № 6. P. 570–576. doi: 10.1016/j.biopsych.2019.09.013
- Ubaldi M., Cannella N., Borruto A.M., Petrella M., Micioni Di Bonaventura M.V., Soverchia L., Stopponi S., Weiss F., Cifani C., Ciccocioppo R. // Int J Mol Sci. 2021. V. 22. № 23. P. 12956. doi: 10.3390/ijms222312956.
- Foord S.M., Bonner T.I., Neubig R.R., Rosser E.M., Pin J.-P., Davenport A.P., Spedding M., Harmar A.J. // Pharmacol. Rev. 2005. V. 57. P. 279–288. doi: 10.1124/pr.57.2.5.
- Guerrini R., Marzola E., Trapella C., Pacifico S., Cerlesi M.C., Malfacini D., Ferrari F., Bird M.F., Lambert D.G., Salvadori S., Calo G. // Bioorg. Med. Chem. 2015. V. 23. № 7. P. 1515–1520. doi: 10.1016/j.bmc.2015.02.008.
- Иванова Е.А., Сарычева Н.Ю., Дубынин В.А., Малышев А.В., Калихевич В.Н., Ардемасова З.А., Каменский А.А. // БЭБиМ. 2012. Т. 153. № 2. С. 141–145.
- Ашмарин И.П., Незавибатько В.Н., Мясоедов Н.Ф., Каменский А.А., Гривенников И.А., Пономарева-Степная М.А., Андреева Л.А., Каплан А.Я., Кошелев В.Б., Рясина Т.В. // ЖВНД. 1997. Т. 47. № 3. С. 420–430.
- Иванова Е.А., Сарычева Н.Ю., Дубынин В.А., Малышев А.В., Калихевич В.Н., Ардемасова З.А., Каменский А.А. // БЭБиМ. 2012. Т. 153. № 2. С. 141–145.
- Uchiyama H., Toda A., Hiranita T., Watanabe S., Eyanagi R. // Neurosci. Lett. 2008. V. 431. P. 66–70. doi: 10.1016/j.neulet.2007.11.023.
- Чеснокова Е.А., Анохин П.К., Воронкова А.С., Сарычева Н.Ю., Дубынин В.А., Каменский А.А., Андреева Л.А., Мясоедов Н.Ф. // ДАН. 2013. Т. 449. № 5. С. 610.
- Lutfy K., Eitan S., Bryant C.D., Yang Y.C., Saliminejad N., Walwyn W., Kieffer B.L., Takeshima H., Carroll .I., Maidment N.T., Evans C.J. // J. Neurosci. 2003. V. 23. № 32. P. 10331–10337. doi: 10.1523/JNEUROSCI.23-32-10331.2003.
- Ushida T., Kanzaki R., Katayama K., Ishikawa A. // Pain Pract. 2025. V. 25. № 1. Article e13430. doi: 10.1111/papr.13430.
- Ding H., Kiguchi N., Dobbins M., Romero-Sandoval E.A., Kishioka S., Ko M.C. // Drugs. 2023. V. 83. № 9. P. 771‒793. doi: 10.1007/s40265-023-01878-5.
- Kiguchi N., Ding H., Ko M.C. // J. Neurosci. Res. 2022. V. 100. № 1. P. 191‒202. doi: 10.1002/jnr.24624.
- Inutsuka A., Yamashita A., Chowdhury S., Nakai J., Ohkura M., Taguchi T., Yamanaka A. // Scientific Reports. 2016. V. 6. Article 29480. doi: 10.1038/srep29480.
- Thomaz T.G., McBenedict B., Meireles D.K., Farias G.F., Almeida L.C., de Almeida Leitão M.C., Hauwanga W.N., Lima Pessôa B., do Nascimento M.I. // Cureus. 2024. V. 16. № 12. Article e76692. doi: 10.7759/cureus.76692.
- Mohammadkhani A., Mitchell C., James M.H., Borgland S.L., Dayas C.V. // Br. J. Pharmacol. 2024. V. 181. № 22. P. 4430–4449. doi: 10.1111/bph.17325.
- Xie X., Wisor J.P., Hara J., Crowder T.L., LeWinter R., Khroyan T.V., Yamanaka A., Diano S., Horvath T.L., Sakurai T., Toll L., Kilduff T.S. // J. Clinic. Inv. 2008. V. 118. №. 7. P. 2471–2481. doi: 10.1172/JCI35115.
- Gerashchenko D., Horvath T.L., Xie X.S. // Neuropharmacol. 2011. Vol. 60. № 4. P. 543–549. DOI: 10.1016/J. Neuropharm.2010.12.026.
- Kotlińska J., Dyłąg T., Rafalski P., Talarek S., Kosior M., Silberring J. // Neuropeptides. 2004. V. 38. № 5. P. 277–282. doi: 10.1016/j.npep.2004.05.001.
- Narendran R., Tollefson S., Fasenmyer K., Paris J., Himes M.L., Lopresti B., Ciccocioppo R., Mason N.S. // Biol. Psychiatry. 2019. V. 85. № 12. P. 1056–1064. doi: 10.1016/j.biopsych.2019.02.017.
- Lew H.L., Otis J.D., Tun C., Kerns R.D., Clark M.E., Cifu D.X. // J. Rehabil. Res. Dev. 2009. V. 46. № 6. P. 697–702. doi: 10.1682/jrrd.2009.01.0006.
- Zhang Y., Simpson-Durand C.D., Standifer K.M. // Br. J. Pharmacol. 2015. V. 172. № 2. P. 571–582. doi: 10.1111/bph.12701.
- Tamai H., Sawamura S., Takeda K., Orii R., Hanaoka K. // Eur. J Pharm. Sci. 2005. V. 510. № 3. P. 223–228. doi: 10.1016/j.ejphar.2005.01.033.
- Zhang Y., Gandhi P.R., Standifer K.M. // Mol. Pain. 2012. V. 8. Article 76. doi: 10.1186/1744-8069-8-76.
- Piantadosi S.C., Pizzagalli D.A., Bruchas M.R. // Biol. Psychiatry. 2020. V. 87. № 6. P. 489–491. doi: 10.1016/j.biopsych.2020.01.002.
Supplementary files


